روزنامه شعر

«پارودی»/رئوف دلفی

ریشه‌ی کلمه‌ی “پارودی” فرانسوی‌ست و معادل فارسی آن “نقیضه” و یا “نظیره‌سرایی”

پارودی یکی از انواع ادبی‌ست که در تمام ادبیات جهان وجود دارد، اما در ایران مهجور مانده است. برای شناخت بیشتر، این گونه¬ی ادبی باید، اول دست به تبارشناسی و هدف و بررسی چیستی آن بزنیم. اساسن پارودی مدیومی‌ست که چندین هدف را شامل می‌شود. گاه شوخی و گاهی تخریب و در پاره‌ای از اوقات هدف، بیان مسائل سیاسی اجتماعی با لحنی طنز و ریشخندآمیز همراه است.
اکثرن در پارودی، ما با زبان طنز مواجه هستیم. مهم‌ترین ویژگی این سبک ادبی این بوده که با یک شعر معروف و بزرگ که تقریبن در اذهان عمومی ماندگار است دست به شوخی می‌زنند و با حفظ لحن و هارمونی، شعر را از معنای قبلی خود ساقط و فحوای تازه به آن تزریق می‌کنند. یعنی از ماهیت آن شعر، آشنایی‌زدایی کرده و اثر را به سمتی دیگر می‌برند و فضایی تازه در آن می‌دمند که گاه هدفی اروتیک، گاه تخریب و یا شوخی، طنز و یا بیان مسائل سیاسیـاجتماعی‌ست.
در واقع هر پارودی یک جور آشنایی‌زدایی از شعرهای قبل‌تر از خودش است و رفتاری تازه از نظر زبانی و محتوایی با اثر قبلی‌ست که عمومن به دو شکل رواج دارد، گاه از نظر ساختار، یک مصرع یا یک سطر از شعر اصلی را برداشته و بقیه را به فضایی دیگر و گاه فقط از نظر هارمونی و ریتم و محور همنشینی کلمات، ما را به یاد شعر اصلی می‌اندازند.

برای مثال:

کیرم را در باغچه خواهم کاشت
راست خواهد شد
می‌دانم
نمی‌دانم، چه می‌دانم

“بابک سلیمی زاده”

در این شعر درواقع “بابک سلیمی زاده” با آشنایی‌زدایی از شعر “فروغ فرخزاد” و حفظ لحن و هارمونی، شعر را از معنای اولیه ساقط و به سمت دیگری می‌برد.
یا:
شد دائمی ریاست خرها به ملک ما
ثبت است بر جریده‌ی عالم دوام خر

“میرزاده عشقی”

در این شعر “میرزاده‌ی عشقی” شعر حافظ را پارودی کرده و به بیان موضوعی سیاسی اجتماعی دست می‌زند، که با لحن و نگاه طنزآمیز همراه است.
در شعر بعد:
نفس باد صبا مشک فشان خواهد شد
نرخ اجناس دگرباره گران خواهد شد
چونکه همنجس‌گرایی شده مُد در دنیا
چشم نرگس به شقایق نگران خواهد شد

“رئوف دلفی”
در این شعر، نویسنده سعی دارد قرائتی تازه از شعر حافظ ارائه دهد و با خود متن اصلی آشنایی‌زدایی و شوخی کند و کنایه‌ای هم به مسائل اجتماعی بزند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *